Ngày nay, môn thể thao lặn bắn cá được trang bị những thiết bị điện tử trên thuyền để dẫn đường và tìm cá một cách hiệu quả nhất. Thường thì có hai thiết bị chính được trang bị trên thuyền đó là GPS và máy tìm cá. Những thiết bị này có nhiều chức năng: dẫn đường, ghi nhớ vị trí, tìm kiếm cá, đưa ra các hình ảnh 3D, đưa ra các số liệu đo đạc, v.v. Những thiết bị này có thể được thiết kế riêng lẻ hoặc cả hai chức năng trong một thiết bị. Trong bài viết này tôi sẽ giới thiệu một chút về các thông số thể hiện trên màn hình của các thiết bị này phục vụ cho môn thể thao lặn bắn cá và cụ thể là trên thiết bị GPS và máy tìm cá của hãng LOWRANCE. Để khám phá, làm quen và tìm hiểu cách đọc, diễn giải hoặc phát hiện thông tin hiển thị trên màn hình của công cụ này, 32 hình ảnh được xem xét và phân tích lần lượt.

GPS (Global positioning system – Hệ thống định vị toàn cầu)

Các biểu đồ trên màn hình GPS hiển thị nhiều chức năng cho phép truy cập vào những thông tin đã được thiết lập sẵn và những thông tin được bổ xung trên thực tế. Trên mỗi GPS thường được cập nhật một chương trình, chương trình này ghi nhận rất nhiều thông tin về biển như : địa hình đáy biển, độ sâu ở từng toạ độ, các luồng hải lưu, thuỷ triều, các tuyến lưu thông của tầu, thậm trí còn có cả những tuyến đường di chuyển của các loài cá tuỳ theo thời gian trong năm, v.v.. Những chương trình này có khi được cài đặt sẵn trên GPS ngay khi bán (được coi như một option) có khi bạn phải mua, tất nhiên nếu bạn muốn những phiên bản tốt hơn, nhiều chi tiết hơn thì bạn phải mua. Các chương trình này cũng thường xuyên được cập nhật thông tin nhưng thường chỉ là cập nhật chủ yếu về các thay đổi về các phao báo hiệu quy định về lưu thông trên biển. Cũng giống như chức năng của GPS trên ô-tô, GPS trên biển giúp bạn tính toán tuyến đường đi trên biển (dựa vào các dữ liệu được ghi nhận trong chương trình được cài đặt), dựa vào công suất động cơ của thuyền GPS có thể đưa ra một lộ trình, thời gian, tiêu hao nguyên liệu, những khu vực cần phải tránh trên tuyến đường đi. Tuy nhiên các tính toán này thường không quá chính xác nên bạn cũng không nên quá tin tưởng. Ghi nhớ toạ độ điểm đến, ví dụ như toạ độ một chiếc tầu chìm, một dãy đá ngầm, một điểm lặn tốt, ghi nhận độ sâu, tạo ra bản đồ 3D tại những điểm này sau khi sử lý dữ liệu (insight genesis), v.v.. Dẫn đường, đồng thời hiển thị thời gian, khoảng cách, tốc độ di chuyển, áp lực nước, hướng đi, độ lệch so với hướng đi, v.v.. Các ảnh chụp màn hình sau đây hiển thị các thông số trên bản đồ GPS

Hình 1: một số thông số trên bản đồ của GPS

Trên Hình 1 là hình ảnh hoá một cao nguyên đá dưới đáy biển có độ sâu thấp nhất là 2m so với mặt nước biển ở lúc thuỷ triều thấp nhất, và sâu tới 40m về phía đông, dữ liệu về địa hình này được lưu trữ trong chương trình của GPS. Các thông số trên hình là thông số tại điểm có con chỏ “+”

SOG = Speed over Ground – inclu le courant prévu (Vitesse sur le fond) vận tốc của thuyền đo bằng hải lý . Hiển thị trên góc trên cùng bên trái.

COG = Course over Ground to the next waypoint (Cap sur le fond jusqu’au prochain waypoint) hướng đi đến điểm kế tiếp được đánh dấu trên GPS, đơn vị ở đây là °M là độ địa lý, hướng bắc là 0° cũng là 360°, đông là 90°, nam là 180°. Hiển thị trên cùng bên phải. Nhiệt độ của nước : 17,6 °C hiển thị ở giữa phía trên. Toạ độ của thuyền (vị trí con chỏ) 47°42,713’N; 3°50,506’W. Khoảng cách đến đích là 9,59km, hướng đang di chuyển là 97°M. Hiển thị góc dưới bên trái. Tỷ lệ bản đồ là 50m. Hiển thị ở góc dưới bên phải.

Hình 2A: ảnh chụp từ trên cao

Hình chụp từ trên không cho ta phân biệt rõ : đá, cát, đám rong rêu và vùng biển sâu.

Hình 2B: hình qua phân tích của GPS

Hình 2B qua chương trình của GPS chỉ cho ta thấy những vùng riêng biệt được đánh dấu bằng mầu sắc riêng biệt, chủ yếu được phân biệt theo độ sâu. Hình 2 A,B đều là hình ảnh của cùng một địa điểm.

Hình 3: những điểm đánh dấu của chương trình và người sử dụng

Hình 3 Màn hình GPS với các điểm được đánh dấu trong chương trình và những điểm đánh dấu của người sử dụng. Trên hình ta thấy ở giữa có một khối đá (hình tròn xanh lơ sậm) cao hơn mặt nước tới 8m. Đường di của thuyền được đánh dấu bằng một đường màu đậm, màu xanh là đoạn đường dự kiến đi qua, màu hồng là đoạn đã đi qua. Những điểm được chương trình đánh dấu là những điểm như lá cờ tam giác, cái mỏ neo (chỗ có phao để neo thuyền). Những điểm được người sử dụng đánh dấu là những lá cờ có vạch chéo màu trắng, cụ thể đây là những điểm lặn. Đồng thời cũng hiện các thông số của chuyến đi : tốc độ 4,4 hải lý, nhiệt độ 17,9°C, hướng đi 3°, thời gian là 18g28ph.

Hình 4A: hiển thị dự báo về thuỷ triều
Hình 4B: hiển thị dự báo về dòng chảy

Hình 4a và 4b: hiển thị dữ liệu dự báo về thuỷ triều trong ví dụ được minh hoạ bằng ảnh chụp hai màn hình GPS bên dưới là lịch trình, độ cao, hướng và vận tốc của thuỷ triều tại cảng Concarneau (Finistère-France) ngày 24/10/2013. Hình 4A Biểu đồ dự báo về thuỷ triều của GPS. Hình 4B Biểu đồ dự báo về hướng và vận tốc của dòng chảy. Hình 4A,B hiển thị dự báo về thuỷ triều và dòng chảy, ở đây thông tin được lấy từ trung tâm dự báo thời tiết và thuỷ văn, số liệu dự báo cho cảng Concarneau (là điểm có số liệu dự báo gần nhất. Các số liệu được giải thích như sau:

Hình 4A: Lever : 08:48 mặt trời mọc lúc 8g48;

Coucher : 19:11 mặt trời lặn lúc 19g11;

Trục tung có đơn vị là ‘’met’’; 0m là mực nước thuỷ triều thấp nhất trong năm (số liệu thống kê);

Trục hoành là thời gian, trên hình cụ thể là 24 giờ, phần mầu sáng là ban ngày và ngược lại.

Trong vòng 24 giờ của ngày 24/10 có hai lần thuỷ triều xuống thấp nhất là 1,5m lúc 2g12ph và 1,6m lúc 14g37ph.

Thời điểm hiện tại ‘’dấu +’’ là lúc thuỷ triều đang xuống tới 2,2m lúc 12g40ph.

Có hai lần thuỷ triều lên cao nhất là 4,4m lúc 8g18ph và 4,1m lúc 20g42ph.

Hình 4B: Trục tung là vận tốc của dòng chảy (tính bằng hải lý); giá trị 0 là giá trị khi dòng chảy dừng lại, giá trị ‘’âm’’ là tốc độ trôi ngược của thuyền (nếu thuyền đứng im). Đồng thời thể hiện hướng của dòng chảy.

Ví dụ tại thời điểm hiện tại ‘’dấu +” là lúc 14g44 dòng chảy theo hướng 339° và tốc độ trôi ngược là 0,04kn. Lưu ý: các giá trị trên đây không phải là giá trị thực tế mà là giá trị tính toán và số liệu dự báo, lại là số liệu của một cảng biển gần chứ không phải vị trí chính xác của thuyền.

Máy tầm ngư – Le sondeur

Máy tầm ngư là một công cụ không thể thiếu cho bất một dân lặn bắn cá nào nếu anh ta sở hữu một chiếc thuyền. Nguyên lý của thiết bị điện tử này là cho phép người dùng hình dung chính xác những gì có dưới chiếc tàu của mình, cả khi nghỉ ngơi hay chuyển động, ở tốc độ thấp hoặc tương đối cao. Nhờ các công nghệ hiện đại, việc phân tích các tín hiệu được thu bởi đầu dò và truyền lại trên màn hình trở nên tương đối rõ ràng và trực quan nếu thiết bị được điều chỉnh đúng sau khi cài đặt. Được sử dụng đúng cách, thiết bị tầm ngư hỗ trợ đáng kể trong việc tìm kiếm đáy biển và định vị môi trường thân thiện với cá, xác định sự hiện diện, số lượng và thậm chí, với một số ngườn có kinh nghiệm anh ta có thể xác định được loài cá xuất hiện trên màn hình. Các ảnh chụp màn hình máy tầm ngư dưới đây hiển thị một số kết quả và giải thích.

Hình 5: đàn cá hiển thị trên màn hình của máy tầm ngư

Hình 5: Máy tầm ngư hiển thị một đàn cá bar ở độ sâu từ 20m đến 27m, trên một dải cát nằm dưới đáy. Trên ảnh chụp của máy tầm ngư ta có thể đọc được các số liệu như sau: độ sâu lớn nhất giữa bề mặt và đáy khoảng 27,3m (phía trên bên trái); nhiệt độ nước khoảng 17,4°C (phía trên ở giữa), thang độ sâu được tính một nấc là 5m (thang dọc bên phải); thời gian là 16 giờ, 41 phút, 20 giây (phía dưới, ở giữa). Thông tin thứ 2 hiển thị là: các dải màu đỏ và màu vàng tương ứng với một đàn cá bar nằm trong khoảng từ 20m đến 27m. Một thợ lặn đang lặn xuống (đường chéo màu xanh và đỏ) và gặp đàn cá.

Hình 6: một đàn cá bar và một thợ lặn

Hình 6: Một đàn cá bar phía trên một xác tàu đắm và một thợ đang lặn xuống.

Hình 7: hiển thị một đàn cá dorades xám trên các tảng đá

Hình 7 : một đàn cá dorades xám trên các tảng đá. Trên màn hình máy tầm ngư màu xanh là đáy ở độ sâu 9,9m, với đỉnh là các tảng đá, các dải đỏ, xanh nằm ở độ sâu từ 6m đến 10m là các đàn cá dorades.

Hình 8: hiển thị quỹ đạo lặn của hai người thợ lặn

Trên màn hình của máy tầm ngư ta thấy một đường thẳng đứng mầu đỏ bên phải (là hình ảnh một người thợ lặn đang lặn xuống từ bề mặt tới độ sâu 15m); Sau đó người thợ lặn này di chuyển từ phải sang trái ở độ sâu 15m (hiển thị trên màn hình là đường màu đỏ nằm ngang); Ở giữa màn hình là đường màu đỏ thẳng đứng đi lên đó là người thợ lặn trở lên mặt nước. Một vòng cung màu xanh có đỏ xen kẽ là hiển thị một người thợ lặn khác lặn xuống, hai người gặp nhau ở độ sâu 10m sau đó cùng trở lên mặt nước.

Hình 9: hiển thị một đàn cá bar

Hình 9: máy tầm ngư phát hiện một đàn cá bar ở gần một tảng đá đơn độc trên bãi cát và một đàn cá nhỏ kiếm ăn trên tảng đá. Trên màn hình tảng đá bị cô lập có thể nhìn thấy phía bên trái, đàn cá nhỏ màu đỏ bám xung quanh tảng đá; đàn cá bar hiển thị phía bên phải ở độ sâu từ 10m đến 14m.

Hình 10: hiển thị đàn cá mòi bị cá săn mồi bao vây

Hình 10: hiển thị một nhóm cá, một khối dày đặc cá mòi bị cô lập và đám cá săn mồi vây xung quanh. Trên màn hình hiển thị một khối dày đặc cá mòi (mầu xanh) ở độ sâu từ 5 đến 12m, đám cá săn mồi vây quanh (mầu cam và màu đỏ) ở độ sâu từ 3 đến 15m, các đường thẳng đặc trưng cho sự chuyển động nhanh của chúng. Ở phía dưới bên trái hiển thị một số cá nằm rải rác chuyển động chậm hơn.

Hình 11: hiển thị một đàn cá nhỏ

Hình 11: máy tầm ngư hiển thị một khối tròn loại cá nhỏ. Trên màn hình quả bóng cá nhỏ nằm ở trung tâm, màu đỏ, nằm ở độ sâu từ 5 đến 11m, phía dưới là một đáy biển toàn là đá.

Hình 12: máy tầm ngư phát hiện một đàn cá thu lớn màn hình hiển thị một đàn cá thu lớn, hiển thị là màu xanh lá cây, vàng và cam di chuyển ở độ sâu từ 4 đến 15m trên đáy biển sâu 17m. Mầu xanh hiển thị mật độ cá dày đặc nhất.

Hình 13: hiển thị một đàn cá và một người thợ lặn

Màn hình hiển thị một đàn cá tacau (màu xanh lá cây) phủ kín đáy từ độ sâu 20 đến 25m trên xác tầu chìm Piétro dor selo (hiển thị là màu nâu) ở độ sâu 27m. Các đường chéo màu đỏ là những con cá lieus jaunes nổi lên và gặp dân lặn bắn cá ở độ sâu 18m, lên xuống thành hình chữ U mầu xanh ở giữa màn hình.

Máy tầm ngư quét hai bên

Máy tầm ngư với cảm ứng quét hai bên. Năm 2010, một công nghệ mới được ra đời tại Pháp, máy quét hai bên. Đây là một công nghệ tìm kiếm cực kỳ hiệu quả, loại máy tầm ngư áp dụng công nghệ này có thể phát hiện ra các vật thể (cá, đá, xác tầu, cấu trúc nhân tạo, ngư cụ, lưới, các loại đáy biển, dấu vết, v.v.) nằm trong nước hoặc dưới đáy thuyền với khoảng cách là 150m từ mỗi hai bên mạn thuyền và độ sâu 70m. Không giống với máy tầm ngư truyền thống với công nghệ hiển thị 2D (như phần trên) phải phân tích hồi âm của sóng âm do máy phát ra để hiển thị trên màn hình, công nghệ này cho phép hiển thị các đối tượng như thực tế. Các ảnh chụp màn hình sau đây cho thấy hiển thị trên màn hình là kết quả quét phía hai bên mạn tàu của máy.

Hình 14: hiển thị những khối bê tông dài

Xem hình 14: là màn hình chính của máy tầm ngư quét hai bên, trên màn hình hiển thị hình ảnh thực của những khối bê tông được nối dài với nhau cho tới tận bến cảng. Màn hình này có thể được giải thích như sau:

Đường trắng mỏng ở giữa đại diện cho trục dọc của tầu và cũng có nghĩa là mặt nước.

Hai phần tối nhất là phần cột nước ngay dưới thân tầu, mỗi bên là một nửa thân tầu (nó có hình dạng của thân tầu), tiếp theo là đáy nước và những gì hiển thị trên đáy, kéo dài sang hai bên mỗi bên 25m (giá trị đo đạc hiển thị ngay phía dưới).

Khi tầu tiến lên thì hình ảnh sẽ cuộn từ trên xuống dưới.

Ở phía bên trái màn hình hiển thị 4 khối bê tông hình chữ nhật được liên kết với nhau 2 khối thành một cụm, nhìn bóng của khối bê tông trên đáy ta có thể đánh giá là những khối bê tông này cũng khá cao.

Hình 15: hiển thị một đàn cá

Hình 15 : thể hiện của một tảng đá nổi lên trên đáy cát và một đàn cá. Ở chế độ quét này , bạn có thể thấy tầu đi qua một tảng đá, đỉnh cao nhất điểm N°336 (có dấu hiệu cờ đỏ bên trái, phía dưới) là 12m (trên đáy có độ sâu 17,9m được ghi chú ở góc trên bên trái). Tiến thêm nữa tầu đi qua một tảng đá hình bát úp điểm N°337 có cờ đỏ ở trên ở màn hình bên trái ở giữa (lưu ý: những điểm được đánh dấu do người sử dụng đánh dấu do một mục đích nào đó). Một đàn cá khoảng 30 con được nhìn thấy ở dưới đáy được phân biệt bằng những điểm trắng nhỏ phía trên bên phải. Bạn cũng thấy dải đá bên trái kéo dài từ mạn tầu đến khoảng 30m kết thúc là dải cát.

Hình 16a: hiển thị một xác tầu chìm

Hình 16a,16b, và 16C: Chức năng chia xẻ màn hình của máy tầm ngư. Ở chế độ này bạn có thể theo dõi cùng một lúc : vị trí di chuyển của tầu (như chức năng GPS) trên màn hình bên trái, tầu được đánh dấu bằng mũi tên, tuyến đường đã đi được đánh dấu bằng màu hồng và phải đi là màu xanh; màn hình bên phải là hình ảnh dưới nước, có một xác tầu chìm nằm sâu khoảng 10m trên một dải cát, xác tàu có thể nhìn thấy ở những góc độ khác nhau tuỳ theo vị trí của tầu (hình 16a,16b,16c).

Hình 16b: hiển thị một đàn cá và xác tầu chìm

Hình 16b bên dưới bạn quan sát thấy một đám cá hình quả bóng trắng ở độ sâu khoảng 5m.

Hình 16c: một góc nhìn khác của chiếc tầu chìm

Hình 16c phía dưới cho thấy một góc độ quan sát khác của chiếc tầu chìm. Từ những hình ảnh quan sát được này ta có thể nắm vững được vị trí, kích thước, nhận dạng của xác tầu, từ đó có giải pháp tiếp cận tốt nhất, dưạ vào cấu trúc để đánh giá chỗ trú ẩn và kiếm ăn của cá.

Hình 17: hiển thị quỹ đạo hai người thợ lặn

Hình 17: bạn có thể quan sát thấy 2 thợ lặn lặn xuống và nổi lên. Trên màn hình này bạn thấy: độ sâu của đáy là 30m, một người thợ lặn lặn xuống tới độ sâu 17m rồi nổi lên thể hiện bằng chữ V lớn, một người khác chỉ xuống tới 12m thể hiện bằng chữ V nhỏ.

Hình 18: hiển thị một đàn cá thu lớn

Hình 18: hiển thị một đàn cá thu lớn. Trên màn hình này bạn thấy đàn cá thu lớn cả ở hai bên mạn tầu (tầu đi qua phía trên đàn cá thu) chúng nằm ở độ sâu từ 5 đến 12 m, đàn cá phía bên bên tay phải ở độ sâu ít hơn và dày đặc hơn.

Hình 19a: hiển thị xã tầu chìm GALAXY

Hình 19a: xác một chiếc tầu đánh cá tên GALAXY. Trên màn hình bạn thấy xác một chiếc tầu đánh cá tên GALAXY dài 35m nằm trên đáy cát ở độ sâu khoảng 28m.

Hình 19b: hiển thị góc nhìn khác của tầu GALAXY

Hình 19b: chế độ nhìn gần cho xác tầu GALAXY Xác tầu này được hiển thị với hình ảnh 2D, được nhìn gần nhất cho phép bạn quan sát kỹ được cấu trúc của xác tầu, độ sâu của đáy là 28,2m nhiệt độ là 20,3°C.

Hình 20: hiển thị những cái tổ của cá dorades xám

Hình 20: ví dụ này cho thấy máy tầm ngư hiển thị chi tiết những cái tổ của cá dorades xám. Trên màn hình phía phải, bạn nhìn thấy rất nhiều cái tổ của cá dorades xám (tròn trên cát) cái này liền với cái kia.

Hình 21: hiển thị dấu tích của một cuộc nạo vét ngao

Hình 21: hình quét này cho thấy dấu tích của một chiếc tàu đánh cá đã thực hiện việc nạo vét ngao. Những vết kéo dài trên cát được đánh giá là dấu tích để lại của thuyền đánh cá đã thực hiện việc nạo vét ngao trên đáy cát.

Hình 22: hiển thị những tảng đá trên mặt cát

Hình 22: Hình ảnh những tảng đá nằm rải rác trên cát. Trên màn hình này bạn thấy đáy cát ở độ sâu 8,5m có nhiều tảng đá nằm rải rác.

Hình 23: hiển thị chi tiết đáy biển

Hình 23: Hình này cho phép bạn quan sát các chi tiết của đáy biển. Bạn nhìn thấy rõ các chi tiết dưới đáy biển ở độ sâu 11,9m gồm: các tảng đá, cát, các vết ngấn trên cát và bóng của các tảng đá trên cát.

Hình 24a: hiển thị một xác tầu chìm

Hình 24a, 24b : hình ảnh một xác tầu chìm.

Hình 24a: Một đống đổ nát được thể hiện cả ở bên trái và phải của màn hình, một cái nồi hơi của tầu được nhìn rõ nhất ở giữa xác tàu. Di chuyển dọc theo xác tàu giúp bạn định dạng được hình dáng, tình trạng, các chi tiết, cấu trúc của tầu chìm, những điểm trắng ở phía trước xác tầu (phía trên) là đàn cá tacauds.

Hình 24b: hiển thị xác tầu với ảnh 2D

Hình 24b: xác tầu được nhìn với ảnh 2D, với cái nhìn này các chi tiết được thấy rõ hơn. Một đàn cá tacauds được nhìn thấy ở phía đuôi tầu là một đám những chấm trắng nhỏ.

Hình 24c: hiển thị góc nhìn khác của xác tầu chìm

Hình 24c: một góc nhìn khác của cùng một xác tầu.

Hình 25: hiển thị một xác tầu chìm khác

Hình 25: Phát hiện một xác tầu chưa được ghi chú trên cartes marines. Trên màn hình, máy tầm ngư phát hiện một xác tầu chìm chưa được ghi chép trên các tài liệu trước đó ở độ sâu 22,6m đó chính là ước mơ của tất cả dân lặn bắn cá.

Dịch từ:

http://chasseursousmarin.net/fr/content/38-showroom-mc-technologies